[Презентация] Ясауи мұрасы және рухани жаңғыру

Ясауи мұрасы – қазақ халқының рухани-мәдени дамуының маңызды құрамдас бөлігі. Халқымыз үшін Қожа Ахмет Ясауидің ілімдері мен тағылымдары ғасырлар бойы бағдар болды. Рухани жаңғыру аясында осы мұраларды қайта зерделеу, зерттеу және насихаттау арқылы біз ұлттық сана-сезімді жаңғыртып, рухани байлығымызды толықтыра аламыз. Ясауидің адамгершілік, имандылық, мейірімділік пен бірлікке үндеуі бүгінгі қоғам үшін де өзекті болып табылады.

Қожа Ахмет Ясауи — ортағасырлық қазақ халқының ұлы ойшылы әрі діни қайраткерлерінің бірі. Ол XIII ғасырдың екінші жартысында Сыр бойындағы Сайрам қаласында дүниеге келген. Ахмет Ясауи өзінің ғұмырын ислам дінін тарату мен халықтың рухани дамуына арнаған. Оның ілімі негізінде сопылық ағымның өзіндік ерекшелігі қалыптасқан. «Диуани Хикмет» («Даналық кітабы») атты еңбегі арқылы ол адамгершілік қағидаларын, моральдық құндылықтарды насихаттаған. Ахмет Ясауидің өмірі мен шығармашылығы қазақ халқының рухани болмысын қалыптастырып, кейінгі ұрпақтарға үлгі-өнеге болып қалды. Оның рухы бүгінгі күнге дейін қазақ халқының дүниетанымына ықпал етіп келеді. Діни уағыздары мен философиялық пайымдауларында адам өмірінің мәні, адамгершілік пен ізгілік мәселелері терең талданған. Сол себепті Қожа Ахмет Ясауи қазақ халқының рухани жаңғыруының бастауында тұрған ұлы тұлға ретінде бағаланады.

«Диуани Хикмет» — Ясауидің негізгі шығармасы, онда сопылық ілім мен адамгершілік құндылықтар баяндалады. Діни нанымдармен қатар, қоғамдағы адамгершілік пен ізгілікке баса назар аударылады. Шағын жырлар мен нақыл сөздерден тұрады, қарапайым тілмен жазылған.

03 Яссауи ілімі – сопылық дәстүр мен мұсылмандық қағидаттардың синтезі, адамгершілік пен ізгілікке үндейді 04 Математика, астрономия, медицина ғылымдарына қосқан үлесі оның дүниетанымының кеңдігін көрсетеді 05 «Хикметтер» кітабы – философиялық ойлардың жинағы, адамгершілік қағидаларын насихаттайды 06 «Диуани Хикмет» – діни-философиялық трактат, түркі халықтарының рухани дамуына әсер етті 02 Шариғат, тариқат, хакикат қағидаттары Яссауи ілімінің үш негізгі тұғыры болып табылады 01 Яссауи ілімі ортағасырлық қазақ қоғамын зерттеудің негізі болып, рухани құндылықтарды ғылыми тұрғыдан пайымдауға ықпал етті. Діни-этикалық қағидаттар халықтың әлеуметтік-саяси өмірін өзгертті, рухани жаңғыруға негіз салды

ЯСАУИ МҮРАСЫНЫҢ ТӘРБИЕЛІК МАҢЫЗЫ Кіші жүз қазақтары үшін Қожа Ахмет Ясауи мұрасы – ғасырлар бойы қалыптасқан рухани құндылықтардың қайнар көзі әрі тәрбие құралы болып табылады. Ол өзінің адамгершілік қағидалары мен ілімдерімен әрбір ұрпақтың бойына ізгілікті, мейірімділікті, қайырымдылық пен адалдықты сіңіруде маңызды рөл атқарады. Ясауи ілімі негізінде жатқан «Аллаға құлшылық жасаудың ең ұлы ісі – адам баласын жақсылыққа тәрбиелеуден» деген қағида бүгінгі таңда да өзекті болып отыр. Ясауидің «Диуани Хикмет» атты еңбегі арқылы жас ұрпаққа адамгершілік қасиеттерді үйретудің үлгісі берілген. Ясауи хикметтерінде әділдік, сабырлық, қанағатшылдық, кешірімшілдік сияқты қасиеттер кеңінен насихатталады. Мәселен, «Жалған дүние өтіп кетсе де, әділдіктің қадірін ұмытпа», «Шын бақыт – сабырмен келген бақыт» деп жазылған хикметтер бүгінгі қоғамдағы тұрақтылық пен бейбітшілікке жетелейтін құнды бағдарлар болып табылады. Ясауи ілімінің тәрбиелік мәні сонымен қатар оның «жүрегі таза, сөзі адал, ойы ақылды» адамды қалыптастыруға бағытталған ұстанымында айқын көрінеді. Ясауи шәкірттерінің өзі айтқандай, «адамның жүрегін тазарту үшін алдымен сөзінен, содан кейін ісінен тазаруы қажет». Яғни, Ясауи ілімі адамның ішкі дүниесін жетілдіруді, өзін-өзі тәрбиелеу мен рухани өсуге ерекше мән береді. Ол әрбір жеке тұлғаның бойындағы жағымсыз мінез-құлықтарды жеңуге, жаман әдеттен арылуға, адамгершілік пен имандылыққа ұмтылуына ықпал етеді. Ясауи мұрасының тәрбиелік маңызы қазіргі заманның күрделі әлеуметтік-экономикалық жағдайларында айрықша маңызға ие. Адамгершілік құндылықтар мен рухани тәрбие халықтың бірлігі мен ынтымағын нығайтуға, ұлттың болашағын айқындайтын негізгі факторлардың бірі ретінде қызмет етеді. Ясауи ілімі арқылы жастарды адамгершілікке, ізгілікке, әділеттілікке тәрбиелеу – бүгінгі қоғамның басты міндеттерінің бірі болып табылады.