[Презентация] ԻՆՏԵՐԻԵՐ ԴԻԶԱՅՆ ԴԱՍ 8

Օրգանական պոլիմերների հիմքով, թափանցիկ, ամուր նյութերը, որոնք նման են սիլիկատային ապակուն, կոչվում են օրգանական ապակի: Սովորաբար օրգանական ապակի են անվանում պոլիստիրոլից և թերթավոր պոլիմեթիլմետակրիլատից պատրաստված իրերը: Սովորական սիլիկատային ապակուց տարբերվում է փոքր խտությամբ ու փխրունությամբ, փափկեցման ցածր ջերմաստիճանով և բարձր առաձգականությամբ: Օրգանական ապակին կիրառվում է ավիա-, մեքենա- և նավաշինության մեջ, ջերմատների, պատուհանների, գմբեթների և շենքերի գեղազարդային ապակեպատման համար: Դրանից պատրաստում են գործիքներ, բժշկական պրոթեզներ, օպտիկական ոսպնյակներ և այլն:

Սիտալներն ապակեբյուրեղային նյութեր են, որոնք ջերմային մշակման միջոցով ապակենման վիճակից վերածվում են միկրոբյուրեղային վիճակի: Բյուրեղացման համար ապակու զանգվածին ավելացրած կատալիզատորը ծառայում է որպես բյուրեղների աճի կենտրոն: Ապակու համեմատ սիտալներն ունեն մեծ ամրություն: Դրանցից պատրաստում են թերթավոր նյութեր, էլեկտրամեկուսիչներ, պանելներ, առանցքակալներ, քիմիական սարքեր, ամանեղեն, խողովակներ և այլն:

Ընդգրկում է շինարարության մեջ կիրառվող ապակու բոլոր տեսակները։ Առավել մեծ կիրառություն ունի թերթավոր ապակին։ Շինարարական ապակու տեսակներն են՝

Օպտիկական ապակին ունի խիստ որոշակի օպտիկական հատկություններ՝ բեկման ցուցիչ և դիսպերսիա։ Օպտիկական ապակին բարձրորակ է, երբ ունի քիմիական մեծ կայունություն, ամրություն, նվազագույն չափով գազային և այլ ներառուկներ։ Կիրառվում է օպտիկական գործիքների, սարքերի, օպտիկա-տեխնիկական հարմարանքների և աստղագիտական գործիքների արտադրության համար։

Լուսատեխնիկական ապակին օպտիկական հատկությունների (լուսաթափանցում և ցրում) կանոնակարգված ցուցանիշներ ունի սպեկտրի տեսանելի մասում։ Կիրառվում է լուսատեխնիկական ապարատների, լուսաֆիլտրերի, ամրանների, ոսպնյակների պատրաստման համար։

Բյուրեղապակի, հատուկ տեսակի ապակի, որի բաղադրության մեջ մտնում է կապարի կամ բարիումի օքսիդ։ Բյուրեղապակի է անվանվել լեռնաբյուրեղի (վանակի) հետ նմանություն ունենալու համար։ Բյուրեղապակյա իրերին հատուկ է պատերի հաստությունը, լույսի ճառագայթի բեկման բարձր գործակիցը, արտակարգ փայլը։ Դրանք զարդանախշելու ձևերն են փորագրությունը (ոչ խորը փայլատ նախշեր), նիստավորումը կամ կոդավորումը (լայն, հղկած, փայլեցրած նիստեր), փորվածքը (խորը ակոսներ, որոնց հաճախակի հատումից առաջանում է ցանց՝ այսպես կոչված «ալմաստե նիստ»), ողորկումը։

Գեղարվեստական ապակին ընդգրկում է կապարային, ոչ կապարային, անգույն, գունավոր և անթափանց ապակուց ստացված իրերը, որոնք նախատեսվում են կենցաղային կարիքների, բնակարանը զարդարելու, կուլտուրկենցաղային հիմնարկները հարդարելու համար։ Այդ իրերը դասակարգվում են ըստ կիրառման՝ ճաշի և թեյի սպասք, գեղարվեստադեկորատիվ իրեր, ըստ արտադրության եղանակի՝ փչովի, մամլափչովի են, մշակման՝ գեղարվեստորեն ձևավորված (արտադրության ընթացքում), հղկված, փորագրված, արծնով և ներկերով նախշազարդված են, ապակու տեսակի՝ անգույն, բյուրեղային, գունավոր (ամբողջությամբ ներկված), շերտածածկ։ Գեղարվեստական ապակուց պատրաստում են՝ բաժակներ, գավաթներ, ծաղկամաններ, մատուցարաններ, ջահեր։

Լամինացված ապակին (տրիպլեքս) ապահով, անվտանգ և հարվածակայուն ապակու տեսակ է, որի փշրվելու ժամանակ ապակու կտորները չեն առանձնանում, այլ մնում են իրար կպած:

Կարծրացրած կամ կոփած ապակին անվտանգ ապակու մի տեսակ է, որը ստացվում է ջերմային կամ քիմիական մեթոդով, որի շնորհիվ մեծացնում է ապակու դիմացկունությունը նորմալ ապակու համեմատ։ Կոփումը առաջացնում է արտաքին մակերեսների մեջ սեղմում եւ ներքին մակերեսների մեջ լարվածություն։ Նման լարվածությունը հանգեցնում է նրան, որ ապակին ջարդվելիս վերածվում է փոքր անվնաս, բութ եզրերով կտորների՝ ի տարբերություն սովորական ապակու, որը բաժանվում է սուր մասերի։ Իր ապահովության և դիմացկունության շնորհիվ կոփած ապակին մեծ պահանջարկ է վայելում մի շարք բնագավառներում, ինչպիսիք են մարդատար մեքենաների պատուհանները, լողախցիկները, ապակե դռները և սեղանները, սառնարանների դարակները, սուզորդների դիմակները, տարբեր տիպի ափսեները, խոհանոցային պարագաները, ինչպես նաև օգտագործվում է որպես զրահապատ ապակու բաղադրիչ։

Վիտրաժ՝ ապակենկար, զարդապատկերային կամ սյուժետային դեկորատիվ կոմպոզիցիա (պատուհանի և դռան բացվածքում, միջնորմի վրա՝ ուրույն պաննոյի տեսքով) ապակուց կամ լուսաթափանցիկ այլ նյութից։ Շինարարական պրակտիկայում վիտրաժ են անվանում շենքերի, ամբողջովին կամ մեծ մասամբ ապակեպատ ճակատները։ Պատուհանի բացվածքները ծածկող գունավոր վիտրաժները լույսի հարուստ գունախաղ են ստեղծում և էապես նպաստում ինտերիերի ձևավորմանը: ժամանակակից վիտրաժները կազմում են ապակու կտորներից և ամրացվում կապարե, պողպատե կամ պլաստմասսայից ժապավենով։ Կիրառվում է անգույն և գունավոր ապակի:

Մագմայական ապարներն առաջանում են Երկրի խոր հորիզոններում՝ սիլիկա- տային հալոցքների (մագմա կամ լավա) սառչելու և բյուրեղանալու հետևանքով: Դրանք բաժանվում են ներժայթուք (ինտրուզիվ, խորքային)՝ գաբրո, գրանիտ, դիորիտ և արտաժայթուք (էֆուզիվ)՝ բազալտ, անդեզիտ, տուֆ և այլն ապարների: Մագմայական ապարներն Նստվածքային ապարներն առաջանում են Երկրի մակերևույթին կամ ոչ մեծ խորություններում՝ ծովային ու ցամաքային նստվածքների վերափոխման հետևանքով (դիագենեզ, քարացում): Ըստ ծագման՝ նստվածքային ապարները լինում են բեկորային (ավազ-ավազաքար, խճաքար-փշրաքար, գլաքար-խառնաքար), կավային (կավեր, քարացած կավեր կամ արգիլիտներ, լյոսանման կավեր և այլն), ոչ բեկորային՝ քիմիածին, կենսաքիմիածին, օրգանական (կրաքար, քարաղ, դիատոմիտ, քարածուխ, այրվող թերթաքարեր, բազմաբնույթ կրաքարեր և այլն): Նստվածքային ապարներին բնորոշ է շերտայնությունը: Նստվածքային ապարներ Փոխակերպային ապարներն առաջանում են հրաբխային և նստվածքային ապարների փոփոխման հետևանքով: Երկրակեղևում ջերմադինամիկական պայմանների փոփոխությունը հանգեցնում է միներալային կազմի և կառուցվածքի վերափոխումների, որոնք ընթանում են պինդ վիճակում, առանց ապարների հալման: Փոխակերպման գլխավոր գործոններն են բարձր ջերմաստիճանն ու բարձր ճնշումը: Փոխակերպային են մարմարը։ Փոխակերպային ապարներ

Տուֆը (փխրաքար) առաջանում է ցամաքում հրաբուխների ժայթքման շիկացած նյութերի բեկորների թրծման-եռակցման (հրաբխային տուֆ) և դրանց` ջրային ավազաններում նստվածքներով ցեմենտացման (տուֆիտ) հետևանքով։ Տուֆը հիանալի շինանյութ է. համեմատաբար հեշտ կտրվում ու սղոցվում է, բայց և բավականաչափ ամուր է ու լավ է դիմանում եղանակի փոփոխություններին։ Ծակոտկենության շնորհիվ տուֆը ձմռանը շենքի ներսը պահպանում է ցրտից, իսկ ամռանը՝ շոգից: Տուֆե պատերը, շնչում են, այսինքն՝ դրանց միջով բնական օդափոխություն է կատարվում: Շատ երկրներում, որտեղ բնական շինաքարեր չկան, մարդիկ ստիպված են դրանք պատրաստել արհեստական եղանակով. օրինակ՝ աղյուսը կաղապարում են կավից և թրծում վառարաններում:

Պեմզան /չեչքար/ ծակոտկեն ու թեթև, անգամ ջրում չսուզվող ապար է։ Պեմզայից պատրաստված բետոնները թեթև են, որի շնորհիվ փոքրանում են շենքերի պատերի ու ծածկերի զանգվածը, հետևաբար, սյուների ու հիմքերի վրա ընկնող ծանրության ուժը։ Պեմզայի առավելություններից է նաև ծակոտկիների մեջ եղած օդի շնորհիվ ջերմության պահպանման առանձնահատկությունը։

Իր անունն ստացել է ֆրանսիական պեռլ բառից, որը նշանակաում է մարգարիտ:

Բազալտ (լատ.՝ basaltes - փորձաքար). հրաբխային հիմնային ապար է: Երկրի ընդերքում գտնվող ապարներից ամենատարածվածն է։ Կառուցվածքը մասամբ բյուրեղային է, բարձր խտությամբ, գույնը՝ սև կամ մուգ գորշ: Բազալտն օգտագործվում է բազմազան նպատակներով։ Ջարդված բազալտն օգտագործվում է ճանապարհի պատվածքի, բետոնի լցանյութի և այլ նպատակների համար։

Գրանիտը բյուրեղյա մեծ, միջին և փոքր հատիկներով զանգվածային հրաբխային ապար է: Առավել տարածված են մոխրագույն և սև գրանիտները, բայց պատահում են նաև վարդակարմիր, սպիտակ, դեղին և կանաչ երանգներ:

Տրավերտինը լեռնային ծակոտկեն քարի տեսակ է: Տեղումնային լեռնային ապար է, որն առաջացել է ածխաթթվային աղբյուրներից՝ հիմնականում եռացող, կամ կալցիումի կարբոնատով հարստացած տաք կամ սառը աղբյուրներից:

Մարմար, կուճ, (հունարեն՝ Μάρμαρο «փայլող քար»)։ Միջին կարծրության մետամորֆիկ լեռնային քարատեսակ է։ Առաջանում է կրաքարի կամ դոլոմիտի ուժաջերմային փոխակերպման, վերաբյուրեղացման հետևանքով։

Արհեստական ​​քարը բնական հանքանյութերի և պոլիեսթեր խեժերի փշրանքներից պատրաստված շինանյութ է:

Սալիկի աշխատանքային մասի վրա միաժամանակ ազդում են թրթռմամբ և սեղմամբ: Իներտ նյութը բնական քվարցն է։ Կապիչը կարող է լինել հանքային կամ քիմիական (օրգանական խեժեր): Առավել մոտ է բնականին, քանի որ այն պարունակում է 90-92% բնական բաղադրիչ:

Ակրիլային քարը բաղկացած է ալյումինի տրիօքսիդի մոտ երկու երրորդից և բարձրորակ ակրիլային խեժի մեկ երրորդից փոքր քանակությամբ գունանյութերի ավելացմամբ: Նյութերը խառնվում են համասեռ զանգվածի մեջ վակուումային խառնիչով, լցվում են կաղապարի մեջ, որտեղ մնում են մինչև պնդանալը։ Արդյունքը ստացվում է 3, 6 կամ 12 մմ հաստությամբ թերթ ' խիտ ոչ ծակոտկեն հյուսվածքով:

Այն ստեղծելու համար ընտրվում են բնական կերամիկական նյութեր, որոնք հետո բարձր ջերմության և ճնշման տակ միացվում են միմյանց հետ։ Այս մեթոդը, որը կոչվում է մետամորֆոզ, բնական գործընթացի վերականգնում է, և արդյունքում ստացվում է արտադրանք, որը չունի անալոգներ: 100% բնական և չի պարունակում խեժի վրա հիմնված կապող նյութեր:

Շինարարական, ուղղանկյուն զուգահեռանիստի ձևով կաղապարված արհեստական քար է։