[Презентация] Отбасы және қазіргі қоғам

Отбасы және қоғам – бір-бірімен тығыз байланысты ұғымдар, себебі отбасы қоғамның негізгі әлеуметтік ұясы ретінде көптеген әлеуметтік, мәдени және экономикалық қызметтер атқарады. Отбасы мен қоғамның өзара байланысы мен ықпалын бірнеше тұрғыдан қарастыруға болады:

Отбасының қоғамдағы қызметі немесе қоғамдық функциялары әр түрлі және қоғамның тұрақтылығы мен дамуы үшін өте маңызды. Олар келесі негізгі бағыттарда байқалады: 1. Тәрбиелік функциясы Отбасы баланың алғашқы және ең маңызды тәрбие ортасы болып табылады. Ол ұрпақтарға мәдениет, салт-дәстүр, моральдық және этикалық құндылықтарды дарытады. Отбасы тәрбиесінің нәтижесінде балалар қоғамдағы өмір сүру ережелерін, әдеп нормаларын, жауапкершілік пен азаматтық міндеттерді үйренеді. 2. Әлеуметтендіру функциясы Отбасы қоғамға жаңа мүшелерді дайындау үшін қызмет етеді. Балалар алғаш рет әлеуметтік рөлдерді, қарым-қатынас жасау мәдениетін, жанұялық және қоғамдық міндеттерді отбасы арқылы меңгереді. Бұл процестер баланың болашақта қоғамның толыққанды азаматы болып қалыптасуына ықпал етеді. 3. Экономикалық функциясы Отбасы – материалдық қажеттіліктерді қамтамасыз етуші және тұтынушы болып табылады. Ол қоғамдағы өндірістік қатынастардың негізгі элементі ретінде экономикалық қызмет атқарады. Отбасы мүшелері табыс табу арқылы өзін және балаларын қамтамасыз етеді және экономиканың дамуына үлес қосады. 4. Репродуктивті функциясы Отбасы қоғамда ұрпақ әкелу, яғни балалардың дүниеге келуін қамтамасыз етеді. Бұл функция қоғамдағы халық санын сақтау және оны көбейту үшін маңызды. Репродуктивті функцияны орындау арқылы отбасы қоғамның тұрақты дамуы мен жалғасуын қамтамасыз етеді. 5. Қамқорлық және қорғау функциясы Отбасы мүшелері бір-біріне физикалық және моральдық қолдау көрсетіп, қиыншылықтар мен дағдарыс кезеңдерінде көмек береді. Бұл функция отбасы мүшелерінің қауіпсіздігін қамтамасыз етеді, олардың денсаулығы мен әлеуметтік жағдайын жақсартады, яғни оларды қорғап, қолдап отырады.Отбасының қоғамдағы қызметі немесе қоғамдық функциялары әр түрлі және қоғамның тұрақтылығы мен дамуы үшін өте маңызды. Олар келесі негізгі бағыттарда байқалады: Отбасы қоғамдық өмірде маңызды рөл атқарады. Ол қоғамдағы әрбір адамның өміріндегі негізгі құрамды бөлік болып табылады. Отбасы қоғамдық өмірдегі маңызды рөлін көрсететін мынадай функцияларды атқарады: тәрбиелеу, қамқорлық, қоғамдық қатынастарды орнатады.

Отбасындағы қарым-қатынас – жеке тұлғаның қалыптасуына, психологиялық тұрақтылығына, қоғамда өз орнын табуына әсер ететін маңызды әлеуметтік фактор. Отбасы – адамның алғашқы тәрбиелік ортасы және әлеуметтік мінез-құлықтың алғашқы үлгісі. Негізгі аспектілер Эмоционалдық қолдау: Отбасы әрбір мүшеге қауіпсіздік сезімін, сенімділікті және эмоционалдық қолдауды береді. Өзара түсіністік, махаббат, қолдау отбасылық берекені нығайтады, жеке тұлғаның дамуына оң әсер етеді. Құндылықтарды қалыптастыру: Отбасындағы қарым-қатынас арқылы қоғамның жалпы құндылықтары мен моральдық-этикалық нормалары ұрпақтан-ұрпаққа беріледі. Балалар ата-аналарының үлгісінен адалдық, еңбексүйгіштік, өзара сыйластық секілді құндылықтарды үйренеді. Коммуникация дағдылары: Отбасы мүшелері арасындағы ашық және шынайы қарым-қатынас коммуникативтік дағдыларды дамытуға көмектеседі. Мұндай отбасыларда балалар өз ойларын жеткізе алады, өз пікірлерін айтуға, тыңдай білуге үйренеді, бұл олардың әлеуметтік ортада еркін болуына мүмкіндік береді.

1. Әлеуметтік жағдайлар Әлеуметтік қолдау жүйесі: Қазақстанда көпбалалы отбасыларға, мүгедек балаларды тәрбиелеп отырған отбасыларға және әлеуметтік жағдайы төмен жанұяларға мемлекет тарапынан жәрдемақы және әртүрлі жеңілдіктер беріледі. Бұл көмектер отбасы мүшелерінің қажеттіліктерін өтеп, олардың әлеуметтік әл-ауқатын арттыруға бағытталған. Білім беру мен денсаулық сақтау: Отбасының тұрақты дамуына білім беру мен денсаулық сақтау қызметтеріне қолжетімділік те үлкен әсер етеді. Мемлекет балаларға сапалы білім беру және отбасы мүшелеріне денсаулық сақтау қызметтерін қолжетімді ету арқылы олардың дамуына ықпал етеді.

Қазақстанда отбасын қорғаудың құқықтық негіздері "Неке (ерлі-зайыптылық) және отбасы туралы" Қазақстан Республикасының Кодексінде анықталған. Бұл заң отбасы мүшелерінің құқықтары мен міндеттерін, отбасындағы балалардың құқықтарын қорғау, мүліктік құқықтар мен міндеттерді реттеу және отбасындағы зорлық-зомбылыққа қарсы іс-шараларды қамтамасыз ету тәртібін белгілейді. Отбасын қорғаудың құқықтық негіздерін бірнеше негізгі бағыттарда қарастыруға болады: